Η γρίπη είναι οξεία λοίμωξη του αναπνευστικού που προκαλείται από τους ιούς της γρίπης. Εμφανίζεται κάθε χρόνο, κυρίως τους χειμερινούς μήνες στις χώρες με εύκρατο κλίμα, και μπορεί να προσβάλει ανθρώπους κάθε ηλικίας.[1,2]
Στους περισσότερους ανθρώπους υποχωρεί χωρίς επιπλοκές. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όμως, μπορεί να προκαλέσει σοβαρή νόσο και να οδηγήσει ακόμη και σε νοσηλεία, ιδιαίτερα σε άτομα που ανήκουν σε ομάδες αυξημένου κινδύνου.[1,2]
Ποιοι τύποι γρίπης υπάρχουν;
Υπάρχουν τέσσερις τύποι ιών γρίπης: A, B, C και D.[1]
Οι ιοί γρίπης Α και Β είναι αυτοί που ευθύνονται για τις εποχικές επιδημίες στους ανθρώπους. Οι ιοί γρίπης Α διακρίνονται περαιτέρω σε υποτύπους. Σήμερα κυκλοφορούν εποχικά στον άνθρωπο κυρίως οι A(H1N1)pdm09 και A(H3N2). Μόνο οι ιοί γρίπης Α είναι γνωστό ότι έχουν προκαλέσει πανδημίες.[1]
Η γρίπη C ανιχνεύεται λιγότερο συχνά και συνήθως προκαλεί ήπια νόσο, ενώ οι ιοί γρίπης D προσβάλλουν κυρίως τα βοοειδή και δεν είναι γνωστό ότι προκαλούν νόσο στον άνθρωπο.[1]
Ποια συμπτώματα προκαλεί η γρίπη;
Η γρίπη συνήθως εμφανίζεται απότομα και μπορεί να προκαλέσει πυρετό, βήχα, μυαλγίες, κεφαλαλγία και έντονη καταβολή.[1,2]
Τα συμπτώματα αυτά, όμως, δεν είναι ειδικά για τη γρίπη και μπορεί να εμφανιστούν και σε άλλες λοιμώξεις του αναπνευστικού, όπως η COVID-19. Για τον λόγο αυτό, δεν είναι πάντα δυνατό να προσδιοριστεί ο υπεύθυνος ιός μόνο από την κλινική εικόνα.[2,3]
Όταν η διάκριση έχει σημασία για την αντιμετώπιση του ασθενούς, μπορεί να χρειαστεί εργαστηριακός έλεγχος.[3]
Πώς μεταδίδεται η γρίπη;
Η γρίπη μεταδίδεται εύκολα από άνθρωπο σε άνθρωπο, κυρίως μέσω αναπνευστικών σταγονιδίων και μικρότερων σωματιδίων που παράγονται κατά τον βήχα, το φτέρνισμα, την ομιλία ή την αναπνοή.[2]
Μετάδοση μπορεί επίσης να συμβεί μέσω μολυσμένων χεριών ή επιφανειών και επακόλουθης επαφής με τη μύτη, το στόμα ή τα μάτια.[2]
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο από επιπλοκές;
Σοβαρή γρίπη μπορεί να εμφανιστεί σε οποιονδήποτε. Ο κίνδυνος επιπλοκών, όμως, είναι μεγαλύτερος σε ορισμένες ομάδες του πληθυσμού.[1,4]
Σε αυτές περιλαμβάνονται οι μεγαλύτεροι σε ηλικία, οι έγκυες, τα μικρά παιδιά, τα άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα και όσοι πάσχουν από ορισμένα χρόνια νοσήματα, όπως καρδιαγγειακά ή αναπνευστικά νοσήματα, σακχαρώδη διαβήτη, χρόνια νεφρική ή ηπατική νόσο.[1,4]
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Σε πολλές περιπτώσεις η αρχική εκτίμηση βασίζεται στην κλινική εικόνα και στην επιδημιολογική κατάσταση, ιδιαίτερα σε περιόδους αυξημένης κυκλοφορίας της γρίπης. Ωστόσο, τα συμπτώματα από μόνα τους δεν μπορούν να επιβεβαιώσουν με βεβαιότητα τη διάγνωση.[1,3]
Όταν χρειάζεται εργαστηριακή επιβεβαίωση, μπορεί να χρησιμοποιηθούν γρήγορα διαγνωστικά τεστ ή μοριακές εξετάσεις σε δείγμα από το αναπνευστικό.
Τα γρήγορα τεστ ανίχνευσης αντιγόνου μπορούν να δώσουν αποτέλεσμα μέσα σε λίγα λεπτά και συνήθως διακρίνουν τη γρίπη Α από τη γρίπη Β. Έχουν όμως χαμηλότερη ευαισθησία από τις μοριακές μεθόδους και, επομένως, ένα αρνητικό αποτέλεσμα δεν αποκλείει πάντοτε τη γρίπη.[1,7]
Υπάρχουν επίσης ταχείες μοριακές εξετάσεις, οι οποίες ανιχνεύουν γενετικό υλικό του ιού και μπορούν να δώσουν αποτέλεσμα σε σύντομο χρονικό διάστημα. Οι μοριακές μέθοδοι, συμπεριλαμβανομένης της RT-PCR, έχουν γενικά μεγαλύτερη ευαισθησία από τα γρήγορα τεστ αντιγόνου.[3,7]
Η επιλογή της κατάλληλης εξέτασης εξαρτάται από την κλινική περίπτωση και από το κατά πόσο το αποτέλεσμα μπορεί να επηρεάσει τη διαχείριση του ασθενούς.[3]
Πώς αντιμετωπίζεται;
Στις περισσότερες περιπτώσεις μη επιπλεγμένης γρίπης η αντιμετώπιση είναι υποστηρικτική και περιλαμβάνει ξεκούραση, επαρκή πρόσληψη υγρών και αντιμετώπιση συμπτωμάτων όπως ο πυρετός.[1,2]
Υπάρχουν επίσης αντιιικά φάρμακα ειδικά για τη γρίπη. Η απόφαση για τη χορήγησή τους εξαρτάται από την κλινική εικόνα, τη βαρύτητα της νόσου και τους παράγοντες κινδύνου του ασθενούς.[3,5]
Η αντιιική θεραπεία έχει ιδιαίτερη σημασία σε ασθενείς με σοβαρή ή εξελισσόμενη νόσο και σε άτομα με αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών. Το όφελος είναι μεγαλύτερο όταν η θεραπεία αρχίζει έγκαιρα.[3,5]
Πότε χρειάζεται ιατρική εκτίμηση;
Ιατρική εκτίμηση χρειάζεται όταν τα συμπτώματα είναι έντονα, επιδεινώνονται αντί να βελτιώνονται ή εμφανίζονται συμπτώματα που μπορεί να υποδηλώνουν επιπλοκή.
Επίσης, άτομα που ανήκουν σε ομάδες αυξημένου κινδύνου είναι σκόπιμο να επικοινωνούν έγκαιρα με τον γιατρό τους όταν εμφανίζουν συμπτώματα συμβατά με γρίπη, καθώς μπορεί να χρειάζεται διαφορετική αντιμετώπιση.[1,3]
Πώς μπορούμε να προστατευτούμε;
Ο ετήσιος εμβολιασμός κατά της γρίπης αποτελεί το βασικό μέτρο πρόληψης και έχει ιδιαίτερη σημασία για τα άτομα που διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής νόσου και επιπλοκών.[1,6]
Ο εμβολιασμός επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο, καθώς η ανοσία μειώνεται με την πάροδο του χρόνου και οι ιοί της γρίπης μεταβάλλονται.[6]
Στην πρόληψη της μετάδοσης συμβάλλουν επίσης:
- η καλή υγιεινή των χεριών
- η κάλυψη του στόματος και της μύτης κατά τον βήχα ή το φτέρνισμα
- ο καλός αερισμός των εσωτερικών χώρων
- η αποφυγή στενής επαφής με άλλους όταν είμαστε άρρωστοι.[1,2]
Ο εμβολιασμός δεν αποκλείει απόλυτα το ενδεχόμενο λοίμωξης. Παραμένει, όμως, το σημαντικότερο ειδικό μέτρο πρόληψης της εποχικής γρίπης και συμβάλλει στην προστασία από σοβαρή νόσο και επιπλοκές.[1,6]
Βιβλιογραφία
- World Health Organization. Influenza (seasonal). Geneva: World Health Organization. Available from: WHO – Influenza (seasonal). Accessed September 23, 2026.
- European Centre for Disease Prevention and Control. Factsheet about seasonal influenza. Stockholm: ECDC. Available from: ECDC – Factsheet about seasonal influenza. Accessed September 23, 2026.
- Uyeki TM, Bernstein HH, Bradley JS, Englund JA, File TM Jr, Fry AM, et al. Clinical Practice Guidelines by the Infectious Diseases Society of America: 2018 Update on Diagnosis, Treatment, Chemoprophylaxis, and Institutional Outbreak Management of Seasonal Influenza. Clin Infect Dis. 2019;68(6):e1-e47. doi:10.1093/cid/ciy866.
- European Centre for Disease Prevention and Control. Risk groups for severe influenza. Stockholm: ECDC. Available from: ECDC – Risk groups for severe influenza. Accessed September 23, 2026.
- European Centre for Disease Prevention and Control. Antiviral treatment of influenza. Stockholm: ECDC. Available from: ECDC – Antivirals. Accessed September 23, 2026.
- European Centre for Disease Prevention and Control. Seasonal influenza vaccines. Stockholm: ECDC. Available from: ECDC – Seasonal influenza vaccines. Accessed September 23, 2026.
- Centers for Disease Control and Prevention. Rapid Influenza Diagnostic Tests. Atlanta: CDC. Available from: CDC – Rapid Influenza Diagnostic Tests. Accessed September 23, 2026.